Denizli’nin Çameli İlçesi’nden Dünya Bilimine Büyük Kazanç: Yeni Bir Bitki Türü Keşfedildi
haberyildiz.com.tr olarak, ülkemizin biyoçeşitliliğine ışık tutan önemli bir keşfi duyurmaktan gurur duyuyoruz. Denizli’nin doğal güzellikleriyle ünlü ilçesi Çameli’de, emekli bir fen bilgisi öğretmeni tarafından fark edilen ve yapılan detaylı bilimsel çalışmalar sonucunda literatüre kazandırılan yeni bir bitki türü, bilim dünyasında heyecan yarattı. Bu keşif, Türkiye’nin zengin florası ve bilimsel araştırma potansiyelini bir kez daha gözler önüne seriyor.
‘Çameli Pelemiri’ Bilimsel Literatürdeki Yerini Aldı: Cephalaria Cameliensis’in Keşif Süreci
Emekli Fen Bilgisi Öğretmeni Rıfat Özdemir’in doğa yürüyüşleri sırasında dikkatini çeken ve daha önce bilinmeyen bir türe ait olduğu düşünülen bitki, Ege Üniversitesi Botanik Bahçesi ve Herbaryum Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Yıldırım ve ekibinin titiz çalışmalarıyla bilim dünyasına tanıtıldı. Yapılan morfolojik ve moleküler analizler sonucunda, bu eşsiz bitkiye bilimsel adı ‘Cephalaria cameliensis’, Türkçe karşılığıyla ise ‘Çameli pelemiri’ adı verildi.
Bu önemli keşfin detaylarını paylaşan Prof. Dr. Hasan Yıldırım, sürecin nasıl başladığını anlattı. Özdemir’in arazi gözlemlerinin türün fark edilmesindeki ilk adım olduğunu belirten Yıldırım, Akdeniz Üniversitesi’nden Prof. Dr. Ramazan Süleyman Göktürk ile birlikte yürüttükleri çalışmaların, bitkinin mevcut türlerden farklılaştığını ortaya koyduğunu ifade etti. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi’nden Doç. Dr. Ergun Kaya’nın moleküler analizlerle türün bağımsızlığını kesinleştirmesiyle, keşif tamamlandı. Bu bilimsel çalışma, saygın uluslararası taksonomi dergisi Phytotaxa’da yayımlanarak Çameli pelemiri‘nin küresel literatürdeki yerini sağlamlaştırdı.
Yoğun Otlatma Baskısı Altında Tehlike İşareti: Çameli Pelemiri’nin Korunması Gerekiyor
Araştırmalar, Çameli pelemiri‘nin yalnızca Denizli-Çameli ve Muğla-Fethiye arasındaki dar bir coğrafyada, 1350-1850 metre yüksekliklerde yayılış gösterdiğini ortaya koydu. Yaprak ve çiçek yapısındaki belirgin farklılıklar, türün akrabalarından ayrılmasını sağlarken, moleküler veriler de bu ayrımı güçlendirdi. Ancak, türün yaşam alanının sınırlı olması ve bölgedeki yoğun otlatma baskısı, bilim insanlarını endişelendirdi. Prof. Dr. Yıldırım, yaptıkları değerlendirmeler sonucunda Cephalaria cameliensis’in IUCN kriterlerine göre ‘Tehlikede (EN)’ kategorisinde yer alması gerektiğini vurguladı. Bu durum, bitkinin korunması için acil önlemler alınması gerektiğini gösteriyor.
Türkiye, Cephalaria Cinsi İçin Kritik Bir Merkez Konumunda
Dünya genelinde yaklaşık 100 türe sahip olan Cephalaria cinsinin, Türkiye’nin de içinde bulunduğu Akdeniz Havzası’ndan Orta Asya’ya kadar geniş bir alana yayıldığını belirten Prof. Dr. Yıldırım, Türkiye’nin bu cins için önemli bir çeşitlenme merkezi olduğuna dikkat çekti. Son keşiflerle birlikte Türkiye’deki Cephalaria tür sayısının 49’a yükseldiği ve bu türlerin yarısına yakınının (25 tür) endemik olduğu bilgisini paylaştı. Bu veriler, Anadolu’nun küresel biyoçeşitlilik açısından taşıdığı önemi ve yüksek endemizm oranını bir kez daha kanıtlıyor.
haberyildiz.com.tr olarak, bu tür keşiflerin ülkemizin doğal zenginliklerini ortaya çıkarması ve bilim dünyasına katkı sağlaması açısından büyük önem taşıdığını düşünüyoruz. Çameli halkının doğaya olan duyarlılığı ve Çameli Belediyesi’nin destekleri, bu tür buluşların gerçekleşmesinde önemli rol oynuyor. Doğanın saklı güzelliklerini gün yüzüne çıkaran bu tür keşiflerin artması, Anadolu’nun henüz keşfedilmeyi bekleyen eşsiz biyoçeşitliliğini gözler önüne sermeye devam edecek.
