Türkiye’de İş Kazaları: Önlemlerin Gerekli Görülmemesi Büyük Ekonomik Kayba Yol Açıyor
Aydın‘dan alınan bilgilere göre, Türkiye’de her yıl on binlerce çalışanın hayatını etkileyen iş kazaları, trafik kazalarının ardından en çok can ve mal kaybına neden olan önemli bir sorun olmaya devam ediyor. Bu kazaların ülke ekonomisine yıllık maliyetinin 10 milyar doları aştığına dikkat çekildi. Aydın’da iş sağlığı ve güvenliği alanında öncü hizmetler sunan Polat OSGB Sorumlu Müdürü ve İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, iş güvenliği tedbirlerinin bir masraf kalemi değil, aksine stratejik bir yatırım olduğunu vurgulayarak, tüm işveren ve çalışanları 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na tam uyum sağlamaya davet etti.
6331 Sayılı Kanun ve İş Güvenliğinin Önemi
30 Haziran 2012 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak 01 Ocak 2013’te yürürlüğe giren 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, 2025 itibarıyla tehlike sınıfı ayrımı yapmaksızın tüm iş yerlerinde zorunlu hale geldi. Yaklaşık 13 yıllık uygulama sürecinde pek çok tartışmaya sahne olsa da, bu kanunun iş güvenliğinin ne denli kritik olduğunu ve alınan önlemlerin bir maliyet değil, geleceğe yapılan bir yatırım olduğunu gözler önüne serdiği belirtildi. İstatistikler, geçmişte yaşanan iş kazalarının neredeyse tamamının ihmal ve yetersiz önlemlerden kaynaklandığını gösteriyor. Ülkemiz, maalesef Avrupa’da iş kazaları ve meslek hastalıkları sıralamasında üst sıralarda yer alırken, bu durumun yıllık 10 milyar doları aşan ekonomik bir yük getirdiği hesaplanıyor. Oysa bu maliyetin sadece yüzde 25’inin önleyici tedbirlere harcanmasıyla, hem can kayıpları ve acılar önlenebilir hem de ülke ekonomisine yaklaşık 7.5 milyar dolarlık bir katkı sağlanabilir.
Farkındalık Eksikliği: İş Güvenliğinin Önündeki En Büyük Engel
Polat OSGB Sorumlu Müdürü Emin Tükel, sağlıklı bir iş hayatının olmazsa olmazı olan iş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyumun, birer formalite olmaktan çıkıp gerçek bir yaşam biçimi haline gelmesi gerektiğini ifade etti. Tükel, “İş güvenliği uzmanı olarak en sık karşılaştığımız sorun, maalesef ciddi bir farkındalık eksikliğidir. İşverenler, İSG hizmetlerini çoğu zaman bir maliyet unsuru olarak görebiliyor. Ancak alınmayan her önlem, ileride çok daha büyük maliyetlere ve telafisi imkansız sonuçlara yol açmaktadır. Tehlike sınıfı ne olursa olsun, artık tüm iş yerlerinin İSG hizmeti alması yasal bir zorunluluktur.” dedi. Kazaların büyük çoğunluğunun ise basit ve kolayca alınabilecek önlemlerin göz ardı edilmesinden kaynaklandığına dikkat çekti.
Kazaları Önlemek İçin Alınması Gereken Temel Önlemler
Emin Tükel, iş kazalarına yol açan temel nedenleri sıralayarak, alınması gereken basit ama etkili önlemleri şöyle sıraladı: “Elektrik panolarının düzenli olarak kontrol edilmesi, makine koruyucularının yerinde ve çalışır durumda tutulması, yüksekte çalışma ekipmanlarının işe uygun ve TS EN standartlarına göre seçilmesi, kimyasal etiketlerinin güncel olması ve çalışanlara yönelik düzenli eğitimlerle farkındalığın artırılması, birçok ağır yaralanma ve ölümcül kazanın önüne geçebilir.” Tükel, ülkemizdeki en büyük tehlikelerden birinin “Bana bir şey olmaz” anlayışı olduğunu belirterek, çalışanların alışkanlık haline getirdiği risk alma davranışlarının, Türkiye’deki iş kazaları oranlarını yükselten en önemli faktörlerden biri olduğunu vurguladı. Kişisel koruyucu donanımların (KKD) kullanılmamasının bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel olarak büyük bir risk olduğunu ve bu riskin bedelini en ağır şekilde genellikle çalışanın kendisinin ödediğini sözlerine ekledi.
